Dzień dobry, witamy Państwa bardzo serdecznie.
Środy literackie.
Czy to jest pierwsza środa
literacka w sezonie artystycznym 2023-2024?
Tym bardziej nam jest miło.
Jaka pierwsza środa?
Takie wszystkie środy całego roku, czego
serdecznie księżnicy i sobie życzymy.
Przed Państwem spotkanie z dwoma różnymi, niezwykłymi, nieprawda
właśnie, wspaniałymi twórczyniami, bo gdybym tylko zawęziła do
słowa pisarkami, to skłamałabym i byłoby to niepełne
przedstawienie naszych wyjątkowych, wybitnych gości, ponieważ Jedna z
nich, teraz przepraszam, w cztery oczy świat się
toczy, od razu jest lepiej.
Spotykamy się dzisiaj z panią Małgorzatą Masłowiecką.
Witamy serdecznie.
Pani Małgorzata to ilustrator, grafik, twórca kreatywnych
projektów, kopalnia pomysłów, wierna sobie, swoim wartościom
i poczuciu humoru, które zawsze obok serca
wkłada do swoich prac.
Myślę, że takie spotkania to nic nowego, Małgosiu,
dla ciebie, ale nie ukrywajmy, że to debiut,
ponieważ do tej pory Małgosia ilustrowała.
Książki, które napisał zupełnie kto inny.
Dzisiaj spotykamy się z Małgosią,
która występuje w roli podwójnej.
Nie tylko zilustrowała swoją książkę,
ale również ją napisała.
A zanim ją napisała, powstała ona w
jej głowie, wyobraźni i w jej sercu.
I o tej książce dzisiaj będziemy
rozmawiać, ale nie tylko o tej.
Mamy jeszcze jedną książkę, historię Waldka, którą stworzyła
i napisała nasz drugi gość Celina Zubrycka.
Celina Zubrycka to bibliotekarz,
nauczyciel języka polskiego.
Ja się bardzo starałam dobrze przygotować,
sprawdzałam, pytałam, czytałam, ale proszę Państwa,
mogę teraz o sobie?
Proszę Państwa, myślę, że jestem dzisiaj
najbardziej zestresowaną osobą tego wieczoru i
najbardziej przerażoną, ponieważ normalnie na co
dzień nigdy nie mówię swoimi słowami.
W pracy zajmuję się mówieniem
opowiadaniem gotowych scenariuszy i napisanych
przez kogoś wcześniej dramatów, monologów.
A dzisiaj trzeba myśleć, mówić, działać samodzielnie.
Wiecie, jakie to trudne?
Zwłaszcza w takim towarzystwie.
I jeżeli popełnię jakikolwiek błąd albo zacznę gadać
jakiekolwiek głupoty, ja bardzo proszę, panie i państwa,
spotkanie jest interaktywne, nie to, że kino 5D.
Żadnego rzucania, żadnego plucia, żadnych
takich sobie nie życzymy.
Bo nie, bo nie marnujemy właśnie pomidorów
i jedzenia, bo ubrałyśmy się bardzo pięknie
na dzisiejsze spotkanie i oszczędzamy wodę i
nie zanieczyszczamy planety proszkami do prania, dlatego
prosimy pomidory trzymać na wieczorną sałatkę.
Natomiast jeżeli cokolwiek zdarzy mi się, jakakolwiek gafa,
co się niestety może przydarzyć, to bardzo proszę,
głośno krzyczcie, protestujcie i zaprowadzajcie porządek tutaj w
książnicy, na tej sali, na tym spotkaniu.
Wracając do Celiny.
Bibliotekarz, nauczyciel języka polskiego.
Pisarka bajek terapeutycznych.
Pracuje z dziećmi o specjalnych potrzebach edukacyjnych,
a jej pierwsza wydana tutaj w Białymstoku
książka to Królewna na złotym wózku.
Czy ja już mogę usiąść?
Dobra, to ja już powiedziałam.
Siadam.
Drogie Panie, nie mamy trzech mikrofonów, nie dobra.
Drogie Panie, Bajka, baśń, książka dla dzieci.
Chciałam zapytać czy jest jakaś różnica?
Kiedy pisze się dla dorosłych?
Kiedy pisze się dla dzieci?
To jest częste pytanie.
Ja niestety nie ucieknę od mojego uzależnienia,
od mojej pasji, od mojej pracy, ponieważ
mnie się wszystko kojarzy z teatrem.
Pierwsze pytanie na takich spotkaniach, właśnie spektakli dla
dzieci, dla dorosłych, no jaka jest różnica?
Czy inaczej się gra dla dzieci,
czy inaczej się gra dla dorosłych?
Stąd jest też to moje pytanie.
Czy inaczej się pisze dla dzieci,
a inaczej się pisze dla dorosłych?
Ja nie widzę takiej różnicy, ale może to
dlatego, że pewnie są ludzie, którzy inaczej rozmawiają
z dziećmi, a inaczej z dorosłymi.
Ja rozmawiam tak samo i jestem wobec
swoich na przykład córek nadmiernie szczera.
Na każde pytanie odpowiadam, dlatego jestem nękana.
Potwierdzacie dziewczyny? Tak jest?
Wiadomo, że trochę innym językiem się operuje
pisząc dla dzieci niż dla dorosłych, ale
generalnie prawdy podaje się te same.
Ja po prostu powiem, że nie wiem, bo nie
piszę dla dorosłych, nie znam się na dorosłych.
Czytasz książki dla dorosłych?
Zdarzy się czasem, tak.
Ale trudno porównać, bo trzeba było zapytać kogoś,
kto pisze i dla jednych i dla drugich.
Ja mam więcej do czynienia z dziećmi, to
jakoś tak bardziej się orientuję w ich problemach.
A skąd się bierze potrzeba w ogóle
napisania książki, a zwłaszcza książki dla dzieci?
Jak to się dzieje?
Ja się czuję jak dzieci nieję.
Chodzi o to, że często ludzie piszący książki zaczynają
pisać wtedy, kiedy mają swoje dzieci na przykład.
I to jest jakby impuls taki, bo wracamy wtedy do
innego świata, z którego nie wyszliśmy okazuje się w ogóle.
Tak, podobno tak.
Potem się znowu wchodzi i też jest miło.
To Antoni Słonimski powiedział, że dzieci bzdurzą i bajdurzą,
a komu nie przejdzie, zostaje poetą, pisarzem i może
to właśnie o to chodzi i może to jest
najpiękniejsze i może dlatego tak świetnie rozumiecie nie tylko
potrzeby dzieci, ale same dzieci i potraficie do nich
dotrzeć, pisząc swoje książki, ilustrując swoje książki, bo tkwi
w was niezmordowane właśnie dziecko.
Ja myślę, że to w ogóle może być tak,
że do pewnego wieku dążymy do takiego szybkiego dorośnięcia.
Na przykład widzę to właśnie po swoich córkach,
że one chcą być dojrzalsze, chcą już przejść
do kolejnego etapu, a my dojrzali, dorośli, chcemy
się zatrzymać i chcemy, żeby ten czas choć
na chwilę stanął, żebyśmy mogli się rozejrzeć.
I często do tego rozejrzenia się potrzebne jest takie
zerknięcie wstecz i przypomnienie sobie tego dzieciństwa, w czym
wyrośliśmy, żeby zrozumieć też na przykład jakieś problemy, które
się tworzą w tym dorosłym życiu.
Dlaczego jesteśmy jacyś tam i właśnie wtedy wracamy
do tego dzieciństwa i się okazuje, że to
jest znowu tak bardzo wciągający świat.
Bo jak my tutaj usiadłyśmy, to ustalibyśmy wszystkie
szczegóły takie najbardziej dotkliwe i przykre, prawda?
Znaczy chodzi o te roczniki te nasze.
Także my to już, mamy to za sobą, tak?
I ja pamiętam, że jak byłam taka mała,
to byłam, ja jestem z września, tak?
To tam nie wygrywałam w tych
rankingach, bo nigdy nie byłam najstarsza.
Zawsze się chwalił ten, który był ze stycznia.
Miałam najlepiej.
Ale był jeszcze drugi ranking, taki robiliśmy.
Czyja mama jest najmłodsza?
To ja byłam wtedy druga.
Moja mama była druga.
Ale właśnie sobie siedziałam i przypominałam, że nigdy
nie było nic o ojcach, który najmłodszy.
Nie wiem dlaczego w ogóle.
Nikt się nad tym nie zastanawiał, ale tak.
Ja do pewnego momentu bardzo się
cieszyłam, bo jestem z lutego.
Niestety teraz jest ten czas, kiedy już mnie
to nie bawi, że jestem z lutego.
Mój tata był sporo starszy od mojej mamy
na przykład i teraz to jest normą, że
ludzie decydują się na późno ojcostwo i późne.
i nie jest to nic nadzwyczajnego.
Natomiast kiedy ja byłam dzieckiem, to zdarzało nam się, że
odwoził mnie maluchem do szkoły, prowadził i tam pani woźna
czy ktoś mówiła, o to dzisiaj z dziadkiem.
Tak było, a urodziłam się słuchajcie,
kiedy miał 42 lata także. Prawda?
A a propos tego wewnętrznego dziecka, które
podejrzewam, że wszyscy Państwo, którzy tu jesteście,
to je w sobie macie, to...
A to jeszcze można by sprawdzić łatwo, tak?
Bo podobno ci, którzy właśnie dzieci rozumieją i nie
wyrastają z dzieciństwa, to się bawią jak dzieci.
Od czasu do czasu zdradzają
jakieś takie zachowania dziecięce. No i co?
Obawicie się?
W gumę.
A propos zabawy, to od razu
zapytam o osioł, pies, lama?
To dzieci zgadują.
Kto nam towarzyszy dzisiaj?
Najodważniejsze odpowiedzi to żyrafa.
No właśnie.
Ale to już naprawdę jest...
Ale to jest żyrafa, której trochę...
A może i żyrafa.
Nie, no to jest osioł.
To przecież każdy widzi, to jest osioł po prostu.
To jest osioł.
On ma na imię Mateusz i albo
on mówi na spotkaniu, albo ja.
Ja nie wiem czy to jest dobre dzisiaj.
Znaczy osioł mówi czasem, czasem mówię
ja i tak mówimy sobie.
Osioł, Mateusz, nie wiem, nie wiem.
Ale dzieci wiedzą o czym mówimy.
Słuchajcie, a propos dziecięcej radości, którą wszyscy w sobie
posiadamy i tego się trzymajmy i na przykład moje
córki, bo ja mam dwie córki również, mam wrażenie,
że w podobnym wieku, może ciut starsze.
Ile macie lat dziewczyny?
jeden, trzy, nie no, to starsze mam, ale niewiele.
To mam czasami wrażenie właśnie, Małgosia, a propos tego,
co mówisz, ten pęd do dorosłości, że one się
czasami na przykład wstydzą, jak gdzieś ze mną idą
i wstydzą się moich reakcji, mojej spontaniczności, mojej radości
albo mojej rozpaczy, które ja po pierwsze nie kontroluję
często, czyli emocji, a po drugie nie mam problemu
z ich wyrażaniem.
I mam wrażenie, że w tym jest też coś
właśnie takiego dziecięcego, w szczerości, w zachowaniu, ale w
matki, ale w ogóle człowieka dorosłego, że jak jest
szczery, jak jest otwarty, jak tam się nie cyrtoli
i walnie czasami powie, tak jak dzieci.
Dzieci są bardzo, bardzo szczere i dziecięca widownia, Dziecięca
widownia jest dużo bardziej wymagającą widownią niż widownia dorosła
i podejrzewam, albo zgódźcie się ze mną, albo zaprzeczcie,
że podobnie jest z książkami, że mały czytelnik nie
będzie owijał w bawełny i nie będzie myślał o
konwenansach i o kulturalnym zachowaniu się na widowni, tak
jak widz dorosły, że nie podoba mu się, ale
no dobra, siedzę, wytrzymam, tak?
Kupiłem bilet, trudno, nie?
Jakoś to wymęczę, potem wyjdę, strzepnę z
siebie to, co widziałem i zapomnę. Nie!
Dzieci zaczną natychmiast, dzieci znudzone, niezainteresowane, dzieci,
którym się nie podoba, nieciekawych, to zasygnalizują
nam to w ciągu po prostu sekundy.
Jak to jest z czytelnikami małymi?
Jakie są wasze doświadczenia?
Ręka do góry, kto jest znudzony?
Czy ktoś ci kiedyś Celina powiedział,
O, ludzie, ale to beznadziejne.
Nie, bo grzeczne dzieci są.
Nie, one przy paniach tak nie mówią wszystkiego.
Serio?
No pewnie.
Nie ma mowy w ogóle.
A znają już tego Waldka?
Nie, bo Waldek jest młodziutki, Waldka nie znają.
Nie, że na przykład przychodzi taki mały i mówi,
ale pani ściemnia, że Waldek się w Biedronkę zamienią,
nikt się nie może zamienić w Biedronkę.
No jak, wszyscy w 1-3 się przebierają.
Wszyscy się przebrną, może nie za
Biedronki faktycznie, bo to trochę jest...
Ale Waldek też nie jest tutaj zachwycony,
on się wstydzi tego, bo to jest
jednak wstyd w jego wieku być Biedronką.
Także on to bardzo przeżywa też, że jakby
koledzy zobaczyli, to by był dopiero obciach, nie?
To nie takie jakieś świństwo zrobiłaś Waldkowi,
że go władowałaś w te Biedronki, nie?
Znaczy, ja nie wiem, jak ja to napisałam,
bo w ogóle nie pamiętam tego, ale...
Znaczy, chodzi mi o to, że nie
wiem, skąd mi to przyszło do głowy.
Mi się wydawało, że ja chciałam napisać coś śmiesznego.
Nie wiem, skąd to imię.
Mam wrażenie, że po prostu tam
napisałam, że taki chciałam najbardziej, jakiś,
do którego można coś przypisać, zabawnego.
I tak mi się skojarzyło, że on
będzie Waltkiem, bo wali prosto z mostu.
Ale dzieci nie bardzo rozumieją ten związek frazeologiczny,
więc tam zaraz wyjaśniłam, o co chodzi, tak?
No bo pewnie niektórzy pomyślą, że miałam sąsiada Waldka,
ale w ogóle nie pomyślałam o tym sąsiedzie.
Jest Waldek, jest, ale ja nie skojarzyłam,
jak pisałam, że ja go znam.
To był jakiś inny Waldek.
To na pewno był inny Waldek.
Tak samo jak tutaj na okładce
on ma rude włosy, podobno.
Dlaczego ma rude włosy w ogóle, proszę bardzo.
Proszę bardzo, ilustratorka, ja nic o tym nie wiem.
Przepraszam, nie powiedziałam najważniejszego, że obie panie spotkały
się i się spotykają, jak ogromny jest talent
pisarski obydwu, jak ogromne są różnice też w
języku, jak jest pięknie przelać na papier swój
własny temperament, swoją wrażliwość i jak nieprawdopodobnie zdolne
to dziewczyny, to możecie Państwo zobaczyć, biorąc te
dwie książki do ręki, bo obydwie ilustrowane są
przez Małgosię.
Obydwie, obydwie.
To już trzecia?
Ja żałuję, że nie ma Królewny na
Złotym Wózku z nami, bo dostała katarum,
ale miała przyjechać, prosiłam, zapraszałam, nie mogły.
To jest moja pierwsza książka, Królewna na Złotym Wózku
i ta Królewna jest prawdziwa, w tym sensie, że
to jest prawdziwa dziewczynka, którą zamieniłam w Królewnę w
książce, no przecież to jest bajka dla dzieci, prawda?
I ta królewna ma mamę, która wyrosła z prawdziwej
mamy, która też nie jest królową, tylko mamą.
A Małgosia zrobiła ilustrację do tej książki.
I to jest Twoja pierwsza książka. I moja.
Prawda?
I wtedy się spotkałyśmy, ale jakby nie miałyśmy
na to zupełnie wpływu i tak zostało.
Także ja opowiadam.
My tak jesteśmy.
Najbardziej chyba o Wiewiórce.
Także ja nie miałam jeszcze okazji zapytać Małgosi w
ogóle o tę ilustrację i jak jej się czytało
i myślało o tej książce, bo to jest zawsze
takie zaskakujące dla autora, jak sam nie robi ilustracji,
tylko zaskakuje jak widzi swego bohatera.
Dla mnie to jest duży stres w ogóle.
A nie macie tak państwo, że jak czytacie
książkę, która was wciąga i która was całkowicie
pochłania, a potem jest realizacja filmowa albo telewizyjna
i jesteśmy przeważnie rozczarowani i sobie myślimy, co
byście zrobili z tymi bohaterami.
Autor ma tak podobnie, bo wymyśli i potem patrzy.
Musiałam się przyzwyczaić i coś tam mówiłam, bo ta
prawdziwa dziewczynka, którą poznałam i dzięki której napisałam, to
ma czarne włosy, jest trochę bardziej pyzata.
Ja tak sobie wyobrażałam, że ona taka będzie.
Nawet zdjęcia wysyłałam, ale ta wyszła inna.
Wszystkiego nie musimy mówić.
Słuchajcie, a czy to oznacza, że następne nasze
spotkanie to, bo skoro Małgosia zamieniła ołówek, piórka
i pędzle na pióro, na długopis, na komputer,
to że doczekamy się takiego wydania, że Małgosia
pisze, a Celina ilustruje?
A czy to, Małgosia, było tak, że jak ty
ilustrujesz te książki wszystkie i robisz te piękne obrazki,
obrazy i czytasz je najpierw, to w pewnym momencie
już nie mogłaś wytrzymać i pomyślałaś sobie, nie, dość.
I coś cię tam zdenerwowało, że postanowiłaś napisać
swoją książkę i ją zilustrować, ale napisać.
Skąd nagle w głowie grafika, ilustratorki, malarki, artystki,
skąd nagle właśnie pomysł, że teraz piszę?
Czyli ja pisałam jakby od zawsze.
Od dziecka pisałam, od dziecka rysowałam.
Mój tato był poetą z dużymi zdolnościami plastycznymi,
też był po historii sztuki, znaczy też w
sensie, że dodatkowo, bo ja nie.
I po prostu to jakby zawsze było w domu i było we krwi.
Te historie sobie tworzyłam w głowie.
I przyszedł taki po prostu moment w życiu,
kiedy ja nie czułam się ilustrując królewnę na
złotym wózku, nie czułam się bynajmniej ilustratorką.
Dla mnie to było takie słowo bardzo na wyrost, bo
Uważałam, że trzeba wejść w ten rynek, że trzeba w
ogóle wiedzieć i tak dalej, znać techniki wszystkie.
A ja to zrobiłam dlatego, że pracowałam
w ośrodku kultury i to była książka
konkursowa i bardzo chciałam spróbować generalnie.
ilustrowania książek, bo zawsze mnie
coś ściągnęło w tym kierunku.
Sama lubiłam książki ilustrowane i zwracałam uwagę
na okładki, ilustracje, natomiast jakby to była
taka okazja, żeby spróbować swoich sił.
I napisanie własnej książki jakby nie miało
związku z tym, że ja za dużo
ilustrowałam, bo wtedy właśnie zilustrowałam raptem książkę
Celiny i byłam tylko grafikiem komputerowym.
Dla mnie tylko.
Przyszedł taki moment w życiu, kiedy po prostu doszłam
do wniosku, że dłużej już się tak nie da
uciekać właściwie od tego, co się lubi robić i
spędzać czasu na tym, czego się nie lubi robić.
I postanowiłam spróbować.
Detektyw się napisał sam.
W ogóle tak jak Celina, nie pamiętam jak napisała
Waldka, tak samo detektyw się pisał po prostu.
Wypłynął ze mnie każdy jakiś taki pomysł na wszystko.
To było tak naturalne, że nie
wymagało jakiegoś siedzenia i zastanawiania się.
Wszystkie rozwiązania tych wątków przychodziły po prostu same
i były tak oczywiste jakby to już od
dawna były po prostu napisane we mnie.
Później z tematem zilustrowania detektywa miałam tylko
jakby gotową częściowo okładkę, ponieważ od razu
miałam wyobrażenie jak będzie wyglądał detektyw.
Od razu wyobraziłam go sobie
jako niebieskiego psa w prochowcu.
Sama dzisiaj przyszłam w prochowcu w związku z tym.
Wiedziałam, że on będzie właśnie takim detektywem i trochę
go tak pomyślałam, że na okładce byłoby fajnie, żeby
stał na skalę tak jak na obrazie Friedricha.
I tak sobie to narysowałam i pomyślałam, że
wyślę to do różnych wydawnictw z tą okładką,
żeby po prostu sprawdzić jaki będzie odzew.
Ale na jakiś czas w ogóle zapomniałam o tym temacie.
I w momencie, kiedy tak we mnie się podjęła decyzja,
że bym chciała naprawdę spróbować jako ilustratorka, już naprawdę się
wziąć za to tak poważnie, mąż nakłonił mnie do kupna
tabletu i to jakby takim było krokiem milowym, bo to
tak usprawniło, ułatwiło, tworzyło różne możliwości, jakby wrzuciło mnie na
tą falę, na której byli inni, oczywiście inni, którzy byli
dużo młodsi ode mnie, a już z większym stażem w
tym i w ogóle uznani i wiedzący jak się wgryzać
w to wszystko.
No, ale postanowiłam spróbować i
wtedy właśnie zilustrowałam detektywa.
Ilustrowałam go w sumie tak na raty,
bo w międzyczasie wpłynęło parę zleceń na
ilustrowanie książek z różnych wydawnictw.
i też między innymi nawiązała się współpraca
z książnicą, która trwa do dzisiaj i
tam właśnie dla książnicy także ilustrowałam sporo
książek już w tym momencie mogę powiedzieć.
Nie wiem, czy Państwo widzieliście już
tę książkę, czy mieliście ją w
ręku, czy żeście ją przeglądali, czytali.
Mnie osobiście, nie wiem czy się ze
mną zgodzicie, jak zostałam zaproszona, za co
bardzo dziękuję, to ogromny zaszczyt, radość.
Mam nadzieję, że nie popsuję wieczoru i imprezy.
Jak dostałam tę książkę do ręki, detektywa Szukajłę,
to te obrazki, sposób wydania obrazki, sama książka
skojarzyło się Cofnęłam się do czasów dzieciństwa.
Zobaczyłam obrazki Jana Marcina Szancera, Adama
Kiliana i wielu innych rysowników takiej
starej polskiej pięknej szkoły.
Książka jest pisana dla dzieci.
czwarta klasa, tak?
Mniej więcej czwarta.
A ja myślę, że książka jest od czwartego do
sto czwartego roku życia, że jak się, jest to
książka jak szkatułka, jak pudełeczka, z których pierwszy raz
czytasz, łapiesz, chłoniesz, zachwycasz się i potem nagle zaczynasz
o niej myśleć i masz potrzebę, żeby wrócić i
jeszcze skonfrontować swoje refleksje, swoje myśli.
wątki, które się otwierają, które
przenikają przez tą książkę.
Nie chcę Państwu zdradzać, bo najlepiej żebyście
sobie przeczytali sami i sami sobie odkrywali
swoje pudełeczka, ale taki duży wątek ekologiczny,
humanitarny, sprawa dorastania, dojrzewania, do odpowiedzialności, do
empatii, tego jest pełno też w Waldku.
do współpracy, wreszcie do miłości, do miłości
mądrej, dojrzałej, często takiej prawdziwej przez wielkie
P, czyli takiej, w której osobie, którą
kochamy dajemy wolność i przestrzeń.
Tutaj mówię o wątku tego Morsa, który
trzymał fokę i nagle zrozumiał, tak?
że miłość i potrzeba przyjaźni nie polega nam...
Czy właśnie zdradziłaś zakończenie?
Przepraszam.
Jednak popsułam.
Wiedziałam.
Ale warto do tego wszystkiego dotrzeć, że czasami...
Warto zgubić skarpetkę, żeby odnaleźć zupełnie inne,
większe, ważniejsze rzeczy, ludzi, samego siebie, poznać.
I ta książka naprawdę kojarzy
mi się z powiastką filozoficzną.
I tutaj cofniemy się do Ezopa.
bo tu mamy bajkę, tak?
Niewolnik grecki VI wiek przed naszą erą
pisze bajki, moralitety, są one moralitetami, przypowiastkami
satyrycznymi, wesołymi i pojawiają się zwierzęta, które
posiadają cechy ludzkie i na przykładzie zwierząt
poznajemy psychologię, tak?
Zachowania, poznajemy nas samych, człowieka.
Kilka lat później La Fontaine pisze kolejne
bajki i też mamy tą samą historię,
gadające żmije, węże, przysłowia, które się rodzą.
Do dzisiaj przecież, jak nie lubimy swojej
koleżanki, to mówimy do niej, ty świnio.
Ciekawe co na to świnie, bo są całkiem sympatyczne.
Albo, że ktoś jest chytry jak, albo przebiegły jak.
I te skojarzenia ze zwierzętami.
I tu dochodzimy do bajek terapeutycznych, bo
co to w zasadzie znaczy bajka terapeutyczna?
W moim przekonaniu każda książka jest poniekąd
terapeutyczna, każda książka, która nas wzrusza, która
nam daje do myślenia jest terapeutyczna.
Co to znaczy bajka?
To jest oddzielny gatunek, to się rządzi, przepraszam,
nie wiem, przyznaję się absolutnie, to się wiąże,
to się rządzi jakimiś specjalnymi prawami, Jakimi?
Można to zdradzić czy nie?
Tak, bo bajki terapeutyczne są pisane
według zasady, takie typowe bajki terapeutyczne.
Na przykład lęk przed starością.
To już nie przy dzieciach, to przy... Dlaczego?
Tak sobie myślałam, że można taką bajkę napisać przed
upływającym czasem, bo to nie dla dzieci, tak?
Bo bajki terapeutyczne, bajki są dla dzieci.
A biblioterapia jest do wszystkich kierowana, więc
tam są też teksty do dorosłych, tak
sobie myślę, lęk przed upływającym czasem.
Bo dzieci takiego lęku nie mają.
Mają różne inne lęki i o
tym właśnie są typowe bajki terapeutyczne.
Na przykład boją się występu o takiego.
To są bajki właśnie, które dotyczą nieśmiałości
albo konkretnie, że ktoś ma wyrecytować coś
w jakiejś sytuacji albo wystąpić.
Bo to jest lęk.
Ja też go miałam, ale nie
przeczytałam żadnej bajki, jakoś nie skojarzyłam.
Bo bajki terapeutyczne są o różnych lękach,
które dzieci mają oswoić, czyli umieć nazwać,
rozeznać, rozpoznać i najlepiej pokonać.
No bo lęki nam przeszkadzają w życiu, prawda?
Co jeszcze?
Są też bajki terapeutyczne relaksujące, czyli takie, że
jak siedzimy na tej kanapie, na skutek lektury
może powinniśmy zasnąć, czy się przynajmniej uspokoić, prawda?
Więc to jest literatura typowo terapeutyczna, albo np.
książki, i te książki terapeutyczne często mają w
tytule napisane, że to jest tam, albo np.
że o złości, czy tam o lęku,
one mają takie dopiski, albo np.
o wartościach, tak? Eee...
Czasem nie mają.
Na przykład ta moja jest uznana, że
to jest bajka terapeutyczna, bo ona jest
o niepełnosprawności w zasadzie, prawda?
Pozwala spojrzeć na problem niepełnosprawności, z
czym się wiąże, jak się czuje
taki człowiek, o czym myśli, tak?
No nie wiem, tutaj to też ma związek z
terapią, dlatego że tu jest na przykład o przyjaźni,
o tolerancji, o różnych takich, o świecie wartości.
Terapia też to oswaja, tak?
I teraz te bajki terapeutyczne, takie
typowe bajki terapeutyczne pomagają prowadzić różne
zajęcia, warsztaty dla dzieci, dla dorosłych.
Bo ja właśnie chcę uzupełnić
tamten wstęp, że powstało koło
podlaskie Polskiego Towarzystwa Biblioterapeutycznego.
Mam zaszczyt być przewodniczącą.
Udało nam się otworzyć 20 czerwca 2020
roku i było wtedy 20 członków.
Właśnie to członki, no niech będzie.
Że wiedźmy, tak?
Tak, że czarują, tak, tak.
Tak, tak.
Bo jest Polskie Towarzystwo
Terapeutyczne, Biblioterapeutyczne, tak?
Właściwie ono powstało, Wrocław i Opolę, są
konferencje z tym związane, są ludzie, którzy
działają na rzecz upowszechniania biblioterapii.
Ja się do tego dopisałam, jakby, z moją grupą, tak?
Nie wiem jak Państwa mnie to absolutnie zachwyca i zawsze
uważam i będę powtarzała, ponieważ to jest wszystko bardzo blisko,
krążymy tak, tu teatr, tu, ale na początku było słowo
i też nie myśmy to wymyślili, tak, że na początku
było słowo i tu się wszystko zaczyna.
Bo właśnie w starożytności tam też były
napisy, tak, że leczenie słowem, tak?
No właśnie i teraz Nie odbierając
pracy psychoanalitykom, psychoterapeutom, psychiatrom, zawsze uważam,
że najpierw trzeba zacząć od sztuki.
Że naprawdę sztuka ma ogromną moc leczniczą.
Obcowanie z pięknem, obcowanie ze słowem.
To arteterapia, obcowanie z obrazem, obcowanie z teatrem, z
dramą, że to wszystko jest ze sobą bardzo połączone,
powiązane i naprawdę jest w stanie czynić cuda.
Napisałam taką jedną właśnie o motylku.
I tam o tym motylku jest, że on tak
został artystą, jakby przez przypadek trochę, bo tak jak
Małgosia mówi, że ona się odważyła, tak?
Ja słuchałam, też się odważyłam, bo
to się trzeba właśnie odważyć.
Im szybciej, tym lepiej, prawda?
Znaczy, im szybciej dla ciebie, tym lepiej dla ciebie.
Im później, tym...
no nie wiem, to trudno powiedzieć, prawda?
Lepiej późno niż wcale dla odmiany, prawda?
Ale ja miałam w sobie taki lęk, że
się bałam zbliżyć do tego, bardzo wiele lat.
I na pewne urodziny wreszcie dostałam sztalugę, bo
ja postanowiłam, w ogóle chciałam być malarzem zawsze.
A jednak, zobaczycie, zobaczycie.
Nie, ja tam próbowałam malować, ale to
się nie nadaje do dziecięcych obrazków.
Patelina zilustruje.
Nie, nie, to na razie.
Nie przejmuj się.
W każdym razie, Ale to tak jakby
potem, tak sobie człowiek kombinuje, tak?
A później otworzyłam kwiaciarnię, prawda?
Było.
No bo to też jest jakby powiązane.
I tam próbowałam, tak?
To się różnych rzeczy próbuje, tak?
Może nie od razu wprost.
I przez przypadek jakby zaczęłam pisać,
no tak można powiedzieć, prawda?
Jakby się nie spodziewałam tego.
Czy nie ma przypadków?
Znaczy, bo żeby pisać, to jest zasada,
bo na przykład dzieci pytają, co trzeba
zrobić, żeby zostać pisarzem, prawda?
No to trzeba wziąć długopis, kartkę i zacząć pisać,
ale najlepiej to laptopa, bo ja z tym skończyłam
bardzo szybko, z długopisem i z kartką, bo przepisywanie
tekstów zajmuje dużo więcej czasu niż, niż, a tu
się można kasować, poprawiać, ja poprawiam.
Dużo zmieniam, tak?
Że szybciej, sprawnie, jednak technologia...
Tak, tak, tak.
Technologia pomaga.
A jeszcze a propos mocy terapii i siły
terapii i tego, że wygląda na to, że
wszyscy potrzebujemy terapii i terapeutów i obyśmy znajdowali...
Obyśmy zdrowi byli.
Zdrowi byli, żywi, tak?
Młodzi, piękni.
Ale wątek terapeuty, pojawia się
w twojej książce Małgosiu.
Myślę, że to jest takie też oswajanie dzieci z tym, że
nie ma nic zdrożnego ani złego, że jak coś się dzieje,
jak sobie już nie radzisz i nikt nie jest ci w
stanie pomóc, to, że są tacy ludzie i są takie miejsca,
gdzie po tę pomoc możesz się udać.
Czy to też tak wypłynęło jakoś zupełnie tym
tak zwanym przypadkiem, czy świadomie, celowo wątek terapeuty
w książce dla dzieci został użyty?
No na pewno nieprzypadkowo, bo moja siostra jest
psychologiem, więc jakby ta dziedzina też była blisko.
Natomiast tutaj wątek terapeuty też się pojawia nie tylko w
sensie takim, że warto się do takiego terapeuty zwrócić w
trudnej chwili i sięgnąć po tą pomoc, ale też ta
terapia w tym akurat miasteczku, w którym działa detektyw Szukajło,
służy temu, że zanim się kogoś wykluczy, zanim się kogoś
ukaże i jakby stwierdzi, że ktoś jest zły, znaczy w
ogóle nie ma takiego momentu, żeby tak stwierdzić, to się
mu daje jeszcze właśnie szansę w postaci tej terapii, że
jak gdyby pewne złe uczynki, albo może nie złe, a
takie krzywdzące dla drugiej istoty, czasem wypływają z tego, że
ten ktoś ma problemy i te problemy być może można
rozwiązać z pomocą innych.
I terapia też temu służy, żeby nie posuwać się
od razu do ostateczności i do tego wykluczenia, bo
wykluczenie jest jakby najgorszą karą w tym świecie szukajły.
Obie książki, zresztą choć napisane bardzo różnym
językiem i różnym stylem, co nie dziwi,
obie książki niosą właśnie ogromny ładunek edukacyjny
w temacie empatii, współodczuwania, słuchania, uważności.
Myślę, że to są rzeczy bardzo w dzisiejszym
świecie przydatne, zwłaszcza dzieciom bodźcowanym z każdej strony
technologią, która się przydaje, jest dobra, tylko użyta
właściwie i w odpowiednim czasie i ilości, że
czas poświęcony drugiemu człowiekowi jest bardzo istotny, jeżeli
nie najważniejszy dziecku, rozmowa z rodzicem, ze starszym
i że są to chyba książki jednak do
czytania wielopokoleniowego, prawda?
Chyba tak to...
Wydaje mi się, że tak, że tutaj jakby nawet
w takim wątku między siostrami, czyli te dwie główne
bohaterki, które są małymi dziewczynkami, które się zamieniają w
lisiczki, No właśnie, przepraszam, muszę przerwać.
Dziewczyny, jak się czujecie z tym, że w pięknym,
pozbawionym agresji, zła mieście zwierząt, dwie siostry są nie
motylkami, nie złotymi rybkami, a właśnie lisicami.
Dobrze.
Bo wiem, że mama powiedziała, że książka nie
jest wolna od własnych przeżyć, konotacji, nawiązań.
Wiem, że też macie dwa koty psa.
Ja zawsze mówię, że mam w domu dwie sukino,
bo mam dwa psy płci żeńskiej i dwie małpy.
I te dwie małpy to oczywiście jest pieszczotliwie
i z pełną miłością o moich córeczkach.
i one się tam czasami potrafią obrazić.
Czyli tutaj z tymi liskami,
liścicami przebiegłymi, trochę chytrymi.
Tak się trochę identyfikujecie czy nie bardzo?
Nie bardzo.
Nie bardzo, ale miały dokładnie takie maskotki dane
im, takie bardzo realistycznie odtworzone jakiś czas wcześniej
i jakby te właśnie jedna, jeden lisek był
rudy, drugi był śnieżny, oddawały trochę ich naturę.
każdej z nich i ich taki gust, no one
tak wyraźnie zaznaczały, że ta woli takiego, ta takiego.
I później jak mi się ta powieść sama pisała,
to jakoś było naturalne, że one w te lisiczki
się zamienią, chociaż obie kochały psy, koty, wiadomo.
No ale w takim leśnym, nadmorskim miasteczku,
to skoro już detektyw był psem, to
trudno było je obsadzać w takiej roli.
No ale właśnie jeszcze podejmę ten wątek wielopokoleniowości odbiorcy,
że jest taki moment, kiedy te siostry, które cały
czas ze sobą rywalizują i jakieś takie mają różne
konflikty, mniejsze lub większe, ta młodsza domaga się jakby
ze strony starszej takiej szczerości, przyjaźni, jakiegoś takiego zaznaczenia,
że one są w jakiejś relacji, a ta starsza
z kolei z takiego dążenia do dorosłości już wstydzi
się relacji z młodszą siostrą, ją tak odgania od
siebie, dokucza jej.
To jest taki moment, kiedy one właśnie mówią sobie
wreszcie, co powoduje to, że one tak się do
siebie odnoszą, w sensie, że ta starsza mówi.
I to, co ona mówi, jest tym, co ja jakby kieruję
do dorosłych, ale tak naprawdę do samej siebie, bo to jest
coś, co się wie, a tak trudno to zmienić.
To takie nie do końca sprawiedliwe traktowanie, to, że tej
starszej się jednak więcej powierza, że się więcej oczekuje, że
ma się też takie uczucie, że ona trochę taką pieczę
ma nad tą młodszą, kiedy są we dwie.
I to jest niesprawiedliwe, bo każde dziecko powinno
być tylko dzieckiem i nikim więcej, więc starsza
siostra nie może być zastępczynią mamy, ale to
jest po prostu takie życiowe jednocześnie.
Wiem, bo się tego uczyłam, że
najtrudniej mają te środkowe dzieci.
Jak jest trójka, to podobno te drugie.
No właśnie tak mnie na pedagogice psychologii, tam
mnie w Łodzi całkiem niedawno uczyli, naprawdę.
Tak, że środkowe.
Tu ja właśnie do teorii małgosi się
przychylałam całe życie, bo najstarsza jestem.
Najstarsza zawsze trochę przejmuje rolę mamy.
7 lat jej się zajmowałam, rodzeństwem 4 i 3.
Później jest środkowe, a później jest
to ostatnie, które jest zawsze malutkie.
Nawet jak już jest bardzo dużutkie,
to i tak jest zawsze malutkie.
A te środkowe zawsze samo musi podchodzić.
i coś w tym być może jest.
Ja już wiem, przepraszam, uprawię teraz okropną prywatę, ale
ja już wiem, dlaczego mnie te książki wzruszają.
Detektyw, dlaczego mnie tak wzrusza?
Ponieważ tam jest tato, który jest bardzo blisko
z dziewczynkami i przecież pies jest psem taty.
Ja miałam siostrę, miałam tatę, teraz sama mam dwie
córki i to wszystko jest mi dosyć bliskie.
Natomiast Waldek, moja siostra, mam siostrę,
moja siostra ma czworo dzieci.
Jurek najmłodszy jest rudy i wygląda trochę
jak właśnie ten Waldek z okładki.
I on zawsze też walił wszystkich w łeb, no bo
był ostatni, czwarty, musiał walczyć o michę i o swoje.
Waldek jest drugi, bo on ma starszego
brata i brat ma 18 lat.
I to jest ogólnie okropne, okropnie nudne.
I to mnie się tak bardzo kojarzy, wszystko z
tymi moimi rodzinami, I zaręczam Państwu, że jak sięgniecie
po te książki i jak je przeczytacie, jak polecicie
je swoim dzieciom, albo tym dzieciom swoim rodzonym, dzieciom,
wnukom, albo tym dzieciom, którymi się zajmujecie w bibliotekach,
w szkołach, no to zobaczycie ile tam jest nas
w tych bohaterach, ile tam jest do odkrycia i
ile tam jest też pomocy dla nas dorosłych, rozmawiających
i pracujących z dziećmi i dla dzieci borykających się
ze swoimi strachami, lękami i problemami.
Nie no, co z tą Biedronką,
to do wyjazda jest po prostu.
No, żeby zrozumieć czasem trzeba mówić.
To się dzieje w ogrodzie i tu jest
w ogóle klucz do moich historii, ogród.
Dlatego się zamieniłem w Miedronkę, a
nie na przykład w Hipopotamę.
Bo po prostu to jest najbliżej
i ja jestem ogrodnik, znaczy architekt
bardziej, krajobrazu z zamiłowaniem, ogrodnik mniej.
Ale hipopotam jest podobno groźniejszym zwierzęciem niż
lew i ma na swoim koncie znacznie
więcej nieżywych ludzi zabitych niż lwy.
Hipopotamy są podobno też ogródne.
Myślę, że Waldek wolałby zostać
hipopotamem, jakby miał wybierać.
Ale wtedy najprawdopodobniej nie byłoby szansy, żeby
cokolwiek do niego dotarło i się zmieniło.
Znaczy jakby sam został hipopotamą, to
już wtedy przestaje być wesoły, tak?
Tak jest.
Bo tam jest więcej tych hipopotamów wtedy, prawda?
Tak jak Biedronek jest cała masa, prawda?
Znaczy no właśnie nie jest dużo, bo ja chciałam
zrobić zdjęcie z Biedronką, to nie udało mi się,
a już potem jak nie chciałam, to jedna przyfrunęła.
Ale mało jest Biedronek, prawda?
Teraz zwłaszcza Ale tych nie naszych, ale
właśnie Waldek się zamienił w tą taką
starodawną, tradycyjną, narodową naszą Biedronkę.
I tam tych innych nie ma w ogóle.
On się zamienił i musi walczyć z mszycami, także
oni się zajmują tym, czym się powinny zajmować Biedronki.
I to go zaskakuje.
że te owady malutkie z pozoru.
W tym roku to os jest dużo,
ale nie ma żadnej w książce.
Spokojnie można czytać, nie ma
żadnej osy i żadnego szerszenia.
I znowu mamy wątek ekologiczny, mamy wątek
przyrodniczy i przyroda uczy nas myślenia, delikatności,
subtelności dzieci, że jakoś docieramy nie poprzez
historię bohaterów ludzkich, Tylko jednak uciekamy.
Ja mogę o ogrodzie, to będziemy mogli o ogrodzie.
Także przed Państwem Celina i jej ogród.
Nie, bo chodzi o to, że rośliny uczą nas pokory,
bo ze zwierzętami nie mamy aż takiego trudnego kontaktu w
tym sensie, bo nawet pies chce jeść, to nam powie
lepiej czy gorzej, albo nam coś zje.
A do rośliny musimy ją
poznać, zrozumieć i się dostosować.
A świat owadów to w ogóle prawie nie jest znany.
To jest ciągle jakaś tajemnica w tym wszystkim.
Ja sobie myślę, że Waldek jeszcze
się zamieni w innego owada.
albo jeszcze więcej tych owadów, tylko za każdym razem winnego
i będzie się działo w jakimś miejscu bliskim, w ogrodzie,
bo to jest po prostu klucz do wszystkiego.
To co nas otacza i te rośliny,
które sadzimy, podlewamy, czy najlepiej nie nadmiernie,
bo one sobie muszą same radzić.
Ja mam koleżanki tutaj w pierwszym
rzędzie, one wiedzą co ja mówię.
Ogród to jest po prostu nasza największa miłość.
Zieleń to życie ostatnio odwiedzałyśmy.
Sadzimy, przesadzamy, dosadzamy, tak byliny głównie.
Róże też jako metafora w ogóle życia.
Nawet dosłownie, bo u mnie te róże dosłownie rosną też.
Nie metaforycznie, tylko rosną dosłownie.
Na szczęście, bo to nie jest takie proste, prawda?
Bo trzeba je nawadniać, w ogóle dla
róż najważniejsze jest, żeby je nawadniać.
Trzeba je kochać, trzeba z
nimi rozmawiać, trzeba je nawadniać.
Nie, nie trzeba rozmawiać.
Znaczy ja nie rozmawiam, w ogóle jakoś nie mamy o czym.
To nutno w tym ogrodzie, nawet chcę pogadać.
Nie, one mówią trzeba słuchać, właśnie
o to chodzi, że trzeba słuchać.
Patrzeć, słuchać, wystarczy kochać, jak to było
kto pamięta, wystarczy kochać, słuchać i obejmować.
Patrzeć, słuchać, obejmować.
No niektórych się nie da objąć,
bo taki oset mam się rozmnaża.
To ksiądz akurat Twardowski.
Któryś jego wiersz tak się kończy,
że wystarczy patrzeć, słuchać i obejmować.
Jakoś tak to było.
To on o drzewach pewnie mówił.
Nie wiem o czym ten wiersz, ale może być
o drzewach, bo tak z roślinami się nie da.
Róże są okropne w ogóle.
Ale to prawdziwe królowe, także to absolutnie.
Czyli potwierdzamy, że...
Tak, to przy królowej można tylko
uklęknąć, naprawdę tak jest, absolutnie.
I przepraszać, że się ją skaleczyła.
To już mały książę to wiedział, tak właśnie.
No, ale to jakby to się przeżywa na co dzień, prawda?
Jak boli, jak boli przywiązanie do róży i miłość.
To on już to wiedział właśnie.
Proszę Państwa, może ktoś z Państwa pytania do autorek,
Ja mam pytanie, co to znaczy pisało się samo?
To znaczy, że nie widziałyście jak
się zacznie, jak się skończy?
Jak struktura powstawała?
Takie po prostu trochę z warsztatu.
No ja rozumiem, pisało się samo, czyli łatwo, tak?
Ale cała koncepcja była wcześniej?
Czy też powstawała w trakcie z bohaterem? Jak to jest?
No jakby w moim przypadku to pierwszy był
bohater, który sam jakby Jeden wątek pociągał kolejny.
Jak już był zbudowany bohater, to tak
naprawdę ta historia sama się tworzyła.
Jak zaczęłam od tego, że no właśnie chciałam
takiego nawiązania do ludzkiego świata i przeniesienia się,
więc zaczęłam od tej zagubionej skarpetki i był
taki moment konsternacji, no ale skarpetka zaginęła, no
i jak tutaj zrobić, że oni się przeniosą?
Jaki mógłby być wątek tak naprawdę detektywistyczny?
I wtedy skarpetka skojarzyła mi się z foką.
Wyobraziłam sobie po prostu jako
ilustratorka i zresztą zilustrowałam to.
taką skarpetkę, która trochę wygląda
jak taka mała foka.
Ja też słuchałam dużo takich uwag, jak nawet już
budowałam tą historię i słuchałam uwag swoich córek, słuchałam
uwag swojej siostry, która mi na przykład Tak, tak.
Na różnych etapach właśnie czytałam nawet na
głos, to było zmuszanie raczej niż dawanie.
I też siostra mi zwróciła uwagę na to, że
zazwyczaj jak ginie skarpetka to nie ma aż takiego
wielkiego popłochu z tym poszukiwaniem, no to jest tylko
skarpetka, więc ta skarpetka musi być niezwykła i wtedy
Też było takie dobudowywanie, jakby jakiegoś zaangażowania wobec tej
skarpetki, że ta skarpetka jest wyjątkowa, bo służyła po
cieszeniu małej Jadzi, kiedy zgubiła kapelusz i mama jej
kupiła skarpetki, mówiąc, teraz ci kupię coś, co pokochasz
i już będziesz tego zawsze pilnować.
No i nie upilnowała.
I to było takie uczucie, że ona zawodzi
tą mamę, że zrobiła znowu coś nie tak.
Zresztą, co podkreśliła wielokrotnie jej siostra.
Także tak to wyglądało w moim przypadku, że po
prostu jakby w którymś momencie już ta powieść się
zachowywała jak taka kula śnieżna, że sama ten śnieg
na siebie brała i się powiększała, ale były takie
momenty, kiedy jeszcze jakby pomocą służyły właśnie opinie bliskich,
którzy zauważali coś, czego ja na przykład nie zauważałam
w swoim pisaniu.
A czy takie głośne czytanie komuś
zmienia później trochę tekst, czy nie?
Bo mi się wydaje, że zmienia.
Tak, też jakby obserwowanie reakcji jest istotne, no na
przykład, no takie szczere reakcje mojej młodszej córki, która,
że tutaj za dużo tam na przykład jakiegoś opisu,
albo że tu brakuje jakiegoś opisu.
Też mąż mi doradzał, że dobrze, żeby tam były
kolory bardziej, żeby było jakieś takie to bardziej przytulne.
I ja sama to czułam, tylko tak czułam, że
mi się ta powieść tak rozrasta, że już bałam
się przekiąć w drugą stronę z tymi opisami.
Ale tak.
A pani?
Pani tak podobnie pisze.
Podobnie pisze, bo są tacy, którzy mają książkę w głowie,
a później tylko zapisują, no to fajne jest, prawda?
A ja właśnie tak samo, najważniejszy jest bohater, tak?
Jak wymyślimy tego bohatera, ale już tak naprawdę, że
o nim wiemy wszystko, no to on nie pójdzie
nam tam, gdzie byś nie chciał, tak?
bohater nie spotka się z tym, z kim
nie ma ochoty po prostu, to on zaczyna
decydować o tym świecie po prostu, tak?
No i jest często tak, że po prostu
ja nie wiem, gdzie on chce iść.
I nie wiem, kogo chcę spotkać.
I wtedy się zastanawiam, tak?
Myślę sobie, gdzie, co jeszcze,
może jakaś przygoda taka.
Tak się myśli, tak, tak się, tak nawija, tak. Tak.
Chciałabym zapytać Panią, czy Miała Pani taką
okazję, żeby przedstawić w tej grupie terapeutycznej
swoją książkę wcześniej i przedyskutować grupą?
Nie.
Nie, po prostu nie.
A czy ta grupa istnieje?
To nie jest, że grupa, bo to
się prowadzi zajęcia w jakiejś grupie.
Ja nie mam stałej grupy.
Tak, ale ja nie mam takiej
grupy, z którą jestem związana.
To zajęcie.
A, ta moja grupa.
Mówię o tej właśnie grupie wsparcia,
nie mówię o grupie odniesienia, o
której pani przedstawia swoje propozycje.
Nie, nie, nie, z nimi nie konsultuję.
Mam kilka takich osób, z którymi konsultuję.
Mam powiedzieć?
Nie, ja nie potrzebuję wiedzy takiej, absolutnie.
Przecież te książki są dedykowane komuś innemu.
Ja nie mówię o tym, z kim pani konsultuje i
dlaczego, bo już pani powiedziała, jaka jest koncepcja pani.
A książki terapeutyczne mają oprócz tego, że pewną
zasadę, to jeszcze trzy takie elementy, które są
dosyć istotne w tym, żeby znaleźć poziom odbiorcy.
A jeszcze wracając do tych książek, ciekawi mnie
też, ile Pani odrzuciło, ile tych skrawków poszło
na ziemię i nie weszło do książek.
Jak duże były inderencje Pani w
tekście, pierwszy, drugi, trzeci tekst.
Trudno powiedzieć, bo jakby się to na
kartkach było, to łatwiej by było policzyć.
Ale to nie jest tak, że powstaje nowa
historia, to się przestawia coś albo dopisuje.
Ja musiałam sporo okroić, żeby książnice było stać.
Ja nie okrajam, bo moje krótsze.
Czy mogę na Pani pytanie?
Jeśli Pani okroiła, a miała Pani wersję rozszerzoną, to
czy Pani mogła przewidzieć taki model, że np.
adoptować to na wersję sceniczną, albo do
gier, do zabaw teatralnych, czy też gier
takich wchodzenia w rolę przez odbiorców, dzieci?
Nigdy o tym nie myślałam, bo w ogóle
jakby to debiut, więc tym bardziej nie wiedziałam,
czy to w ogóle się będzie cieszyć popularnością.
Wydaje mi się też, że to jest
tak wielowątkowe, że byłoby trudno to przedstawić.
Nie znam tych treści, ale im bardziej wielowątkowy
i wielowarstwowy są treści, tak według koncepcji np.
pana Kazdepka, ja tak analizuję tylko te koncepcje, modele,
bo są zupełnie inne, to On już dawał na
przykład na spotkaniach swoich taką myśl, że rzeczywiście widział
na pewnych spotkaniach z obiorcami, czy w bibliotekach, czy
w innych grupach odniesienia, że robili to w grupach
ci, którzy czuli taką potrzebę.
Dlatego nie wiadomo, w jakim momencie odbiorcy pójdą daleko
w art, sztukę, czy też przedstawianie, może w koniec,
może w coś innego, kiedy poczują taką potrzebę.
Mówię też o tej roli terapeutycznej, kto przy pani, a
u pani to po prostu kupię ten książkę i zobaczę.
Dziękuję.
Znaczy, bo książki w terapii można wykorzystywać
i właśnie biblioterapia polega na wykorzystywaniu tekstów
różnych, niekoniecznie całych, ale i części, prawda?
Może ja trochę, Małgosie, rozumiem, bo chodzi o to,
że, może powiem, co ja tu zrozumiałam, nie?
Chodzi o to, że autorowi trudno złapać dystans,
przynajmniej na początku, do tego, co sam napisał.
Ja nawet jak jeżdżę na spotkania autorskie, to jest
zwierzenie moje, to ja na początku się gubię, o
czym mogłabym powiedzieć, bo jak się pisze, to się
zwraca uwagę na coś innego, a prowadząc zajęcia z
dziećmi, to zupełnie inne podejście do tekstu.
Ja się teraz odważyłam i zgłosiłam się, będę prowadziła
warsztaty w Opolu na takiej, na najważniejszej konferencji, ale
to nie mówię, że się chwalić, prawda?
Jest taka, ale nie, nie, to właśnie nie o to mi chodzi.
Chodzi mi o to, żeby powiedzieć, że jest
taka ważna konferencja biblioterapeutyczna ogólnopolska, na którą przyjeżdżają
bibliotekarze z całej Polski, to jest święto bibliotekarzy,
biblioterapii i jest super po prostu.
I tam są na początku prowadzone wykłady,
a drugi dzień są warsztaty o różnych
rzeczach związanych z biblioterapią, z terapią, na
podstawie różnych tekstów, różnych, najróżniejszych.
Ja się właśnie odważyłam z tą książką swoją, drugą,
trzecią, którą się zależy jak liczyć, wybrać i właśnie
wybrałam prawie już do końca tekst o artyście.
Czyli ma być przykład zajęć właśnie o sztuce
i o tym, jak ona wpływa, tak?
I poprowadzimy te zajęcia ja
i ilustratorka mojej książki, tak?
Ale to jakby, no odważyłam się, tak?
Bo na podstawie swoich książek, jakby trochę
trudniej niż na podstawie swoich, może tak,
nie wiem, takie mam wrażenie, bo mam
osobisty stosunek do tego, co się pisze.
Oczywiście trzeba je wykorzystywać i one po
to są i tak, ale na pewno
wiąże się to z większymi przeżyciami, tak?
To takie zwierzenie.
Znaczy, nie wiem, czy Małgosia też to
potwierdzi, ale jak tak się przysłuchiwałam różnym
autorom na spotkaniach autorskich, to oni traktują
swoje książki jak swoje dzieci.
Prawda?
Urodzone w różny sposób.
Naturalny, łatwy, trudny, cesarski i tam...
Jakie to cięcie, dobrze powiedziałam?
Tak, tak, także tak jak...
Nie wiem czy wszyscy, ale na pewno.
I stąd, żeby książka też żyła, to
trzeba dać jej, pozwolić jej żyć, tak? Łatwiej.
Właśnie powiedział, jak go pytano o realizację różne Wiedźmina
i gry, i filmu jednego, drugiego, to powiedział, że
koniec, on jest dorosły, dojrzały, w sensie nieśmielany, poszedł
w świat, to już jest jego życie.
Ale już on jest jako artysta, jako autor,
już jest zadowolony, dziecko sobie radzi, prawda?
Nawet bardzo dobrze.
Nie ocenia, nie komentuje, nie odzywa się, nie
zabiera w głowę, bo pyta się tak, czy
się podoba, czy się nie podoba, jak.
Mówi, że to jest już zupełnie w ogóle oddzielny błęd,
on już go w świat właśnie puścił i no i
to takie karne Ale no jak dobre dziecko, dobrze wychowane.
Pewnie dlatego nie ma nic przeciwko.
Czego mam życzyły serdeczniej?
Żeby detektyw Sokajmowi, bohaterowicie...
Żeby Waldkowi się dobrze powodziło.
Nie po to ja te sukienki nakładam tutaj,
bo ja specjalnie pod Waldka się ubrałam.
Żeby mu nie było smutno.
Ja nie mam żadnej odzieży w Biedronki, bo przecież to
w tym wieku się nie sprzedają tam nam, prawda?
Ale właśnie tak, dlatego tak się ubrałam,
no bo to jest poważna sprawa.
Bo Gosia, ty też w takich
podobnych kolorach do swojej książki, prawda?
Bo ja myślałam, może pomarańczowy, może coś włożę, ale
nie, nie szło, w ogóle nie ten, tylko czerwony.
Żeby mu nie było smutno tak samemu tutaj.
Ja dziękuję serdecznie, Margot
Adama Słowiecka, Celina Zubrycka,